Y học cổ truyền cho rằng, tạng “tâm” là chủ soái hoạt động sinh mệnh của cơ thể, ảnh hưởng tới công năng của tạng phủ.

Âm nhạc là sự bộc lộ tình cảm của con người bằng những giai điệu và tiết tấu đẹp đẽ, có thể thông qua “tâm” làm lay động tình chí, sản sinh tác dụng “tình thắng tình” mà đạt được hiệu quả trị liệu bệnh tật.

Nghiên cứu khoa học hiện đại chỉ ra rằng: Các cơ quan trong cơ thể đều có một tần số chấn động nhất định, âm nhạc có thể điều chỉnh tần số chấn động đó, âm nhạc loại bỏ những ưu phiền, tâm tính dần dần ôn hòa trở lại, giảm căng thẳng thần kinh... nhờ đó điều tiết được cơ thể và nội tạng. Âm nhạc có tác dụng hạ huyết áp, làm lợi cho tim mạch, giảm đau, giảm căng thẳng, giúp trấn tĩnh an thần, chống lão hóa và hỗ trợ trị liệu ung thư.

Âm nhạc liệu pháp có thể làm lưu thông huyết mạch, phấn chấn tinh thần

Cổ nhân cho rằng, âm nhạc có khả năng làm lắng đọng tinh thần tình cảm trong những ca khúc, từ đó mà đạt được mục đích “khí hòa, thân nhu” - tinh thần hòa hoãn, thân thể thư giãn.

Theo y học cổ truyền, muốn dùng âm nhạc để chữa bệnh phải nắm được “ngũ âm”. Ngũ âm là năm bậc âm có tên gọi là: giốc, chủy, cung, thương và vũ. Những bậc âm đơn độc không thể thành âm nhạc, tựa như phương thức vận động đơn nhất của khí không thể tạo ra sinh mệnh. Nếu lấy một âm nào đó làm chủ âm, các âm còn lại vây quanh chủ âm để sắp xếp và tổ hợp có thứ tự thì cấu thành âm nhạc có điệu thức được quy định. Năm loại sóng thanh đó của âm nhạc có điệu thức khác nhau mà rung động, ảnh hưởng tới phương thức vận động của khí trong cơ thể, ảnh hưởng tới tạng phủ với năm hệ thống lớn là tâm, can, tỳ, phế và thận.

Giốc là âm mộc thông với can, có thể thúc đẩy sự phát triển mở ra của khí cơ toàn thân, điều tiết sự khai thông và nội tiết của gan mật, trợ tim và khai thông tỳ vị;

Chủy là âm hỏa thông với tâm, có tác dụng nâng cao khí cơ toàn thân, điều tiết công năng tâm tạng, giúp cho làm mạnh tỳ, vị và phổi;

Cung là âm thổ thông với tỳ, có thể thúc tiến sự ổn định của khí cơ toàn thân, điều chỉnh công năng tỳ và vị, lại có tác dụng bảo vệ phế khí, lợi thận thủy;

Thương là âm kim thông với phế, có thể thúc tiến khí cơ toàn thân, thu lại, điều tiết phế khí, lại có khả năng bảo vệ thận và kiềm chế gan.

Vũ là âm thủy thông với thận, có thể thúc đẩy hạ giảm khí cơ toàn thân, điều tiết công năng của thận và bàng quang, lại có khả năng trợ can âm, chế tâm hỏa. Từ đó sẽ làm thông sự liên hệ nội tại của ngũ âm, ngũ tạng và năm loại phương thức vận động của khí.

Liệu pháp trị bệnh

Liệu pháp nhạc an thần là phương pháp dùng khúc nhạc uyển chuyển mềm mại có thể làm an thần tĩnh tâm, trấn tĩnh ru ngủ để làm tiêu tan sự căng thẳng và nôn nóng.

Liệu pháp nhạc giải uất là dùng nhạc khúc có công năng khai thông tâm sự, giải mối uất sầu để làm hết bệnh tính, tình buồn tích tụ trong lòng.

Liệu pháp nhạc đau buồn là dùng khúc điệu tiết luật trầm thấp, bi thương thảm thiết khiến lòng người rung động mà đạt hiệu quả nghệ thuật của “bi thắng nộ” (buồn thương thắng giận dữ).

Liệu pháp nhạc tươi vui: Âm nhạc khiến cho con người cảm thấy nhẹ nhõm, sảng khoái, vui mừng mà xóa bỏ bệnh tình bi ai, ưu tư, uất ức.

Tiết tấu âm nhạc điều trị dưỡng bệnh: Vạn vật trong giới  tự nhiên đều có tiết tấu riêng của mình như bốn mùa giao nhau, ngày đêm luân phiên, trăng tròn rồi lại khuyết, có bình minh có hoàng hôn... Bản thân con người cũng có tiết tấu riêng như hít thở, mạch đập, ngày ăn 3 bữa, đêm ngủ ngày thức... Tiết tấu của âm nhạc được rút ra từ chính cuộc sống của con người.

Mỗi tiết tấu âm nhạc khoảng 60 nhịp/phút với tiết tấu mạch đập sinh lý tự nhiên ở người khỏe mạnh là mỗi phút khoảng 60 nhịp có sự cộng hưởng tốt với nhau do đó có tác dụng rất tốt cho việc giữ gìn thể xác và tinh thần được cân bằng, huyết mạch, hít thở lưu thông, hợp lý không bị ức chế là tiết tấu tốt nhất để điều dưỡng thể xác và tinh thần.

Kéo dài âm điệu dưỡng tâm tính: Ca hát phải vận dụng khí của đan điền “đưa ra cổ họng để thông suốt tâm mạch” có tác dụng hồi phục họng, hàm, khí quản, miệng, môi, lưỡi... như vậy phải dùng sức nên cũng là một hình thức vận động điều tiết cơ bắp, các cơ quan hô hấp. Nó có thể giúp cơ ngực phát triển một cách hiệu quả, mà hiệu quả của nó tượng tự như các hoạt động bơi lội, chèo thuyền và tập Yoga.

Liệu pháp kéo dài âm điệu còn có tác dụng thông khí đẩy đờm, có lợi trong quá trình phục hồi sức khỏe của người bị thở gấp, viêm phế quản mạn tính và các bệnh lý về đường hô hấp.

Liệu pháp thổi nhạc: Kỹ thuật chơi nhạc thổi chủ yếu dùng tới hơi, môi, ngón tay, lưỡi nên làm tăng sự vận động của các bộ phận này, đồng thời làm tăng sức hoạt động của đường hô hấp, ngực, bụng, hông, lưng, mà đặc biệt là cơ hoành, giúp cho việc cải thiện tình trạng thở gấp của người mắc bệnh đường hô hấp. Ngoài ra, còn có tác dụng như tập khí công vì chơi nhạc thổi giúp tập trung tinh thần để điều tâm, chơi nhạc cụ thổi đòi hỏi tư thế diễn tấu nhất định để điều thân, vì phải lấy hơi để thổi, nên phải lấy phương pháp thở ngực, bụng để điều tiết hơi thở. Rõ ràng chơi nhạc cụ thổi có tác dụng chữa trị tựa như “nội dưỡng công”, giúp khả năng hít thở được tăng cường, có lợi cho việc phục hồi sức khỏe của người mắc bệnh đường hô hấp.

Các cơ quan trong cơ thể đều có một tần số chấn động nhất định, âm nhạc có thể điều chỉnh tần số chấn động đó, âm nhạc loại bỏ những ưu phiền, tâm tính dần dần ôn hòa trở lại, giảm căng thẳng thần kinh... nhờ đó điều tiết được cơ thể và nội tạng.

ThS. Hoàng khánh toàn

Từ khóa: Âm nhạc

Bình luận