Nhờ có kỹ thuật siêu âm phát triển, ngày nay đã phát hiện sớm được nhiều bệnh, trong đó có bệnh sỏi túi mật và đường mật.

Ở Việt Nam, số người mắc bệnh sỏi mật khá nhiều, nhưng các dấu hiệu lâm sàng khá kín đáo, đôi khi lại không có biểu hiện gì. Người bệnh chỉ được phát hiện, sau khi siêu âm ổ bụng lúc đi khám bệnh.

Theo vị trí, sỏi mật được chia thành hai nhóm chính là: sỏi túi mật và sỏi đường mật. Nguyên nhân gây ra sỏi mật, được nhiều tác giả cho rằng, trong bệnh viêm túi mật mạn tính, sỏi mật phát sinh ra là do cholesterol, ngoài ra còn do giun và trứng giun, gây nhiễm khuẩn đường mật, làm lắng đọng mật tạo sỏi.

Tính chất của sỏi mật được chia ra hai loại là: sỏi sắc tố mật, chủ yếu là bilirubinat canxi, loại này ít gặp, và sỏi cholesterol, loại này hay đi đôi với việc, có cholesterol máu cao. Nhưng cholesterol dễ gây sỏi, nếu nó có các chất béo khác kèm theo, vì thế nó thường gắn liền với tình trạng béo phì, hoặc chế độ ăn nhiều chất béo.

sỏi mật
Người bị sỏi mật nên ăn các loại thịt nạc, như thịt gà bỏ da.

Vậy nên ăn thế nào là hợp lý cho người có sỏi mật?

1. Chế độ ăn cần:

Giảm mỡ: Các chất mỡ ảnh hưởng đến chức phận gan, mật, nhất là loại axit béo no. Nếu ăn nhiều mỡ, làm cho mật xuống ruột không điều hoà, dễ lắng đọng tạo sỏi. Hạn chế dùng thức ăn giàu cholesterol.

Giàu đạm để chống thoái hóa mỡ tế bào gan, tăng tái tạo tế bào gan. Đã có nghiên cứu chứng minh, chất cholin có thể chống lại sự xâm nhập mỡ vào gan, gây ra bởi các chế độ ăn thiếu đạm. Methionin, một axit amin cần thiết, có nhiều trong các chất đạm, casein, của sữa, giúp cho tổng hợp cholin. Cholin và methionin được gọi là các chất tiêu mỡ, lipotrope, vì nó có tác dụng, chuyển các chất béo từ gan đến các kho dự trữ mỡ, ở dưới da. Không có các chất này, thì mỡ sẽ tụ lại trong tế bào gan, gây thoái hóa mỡ.

Tăng cường chất bột và chất xơ để chống táo bón, vì táo bón đặt ra cơ hội cho vi khuẩn đường ruột phát triển, dẫn đến viêm tá tràng, túi mật và ống mật, vân vân.

Bổ sung vitamin nhóm B và C.

2. Các thức ăn nên dùng:

Các loại thịt không mỡ, như thịt bò, thịt gà bỏ da, thịt lợn nạc, cá nước ngọt: cá chép, cá rô phi, vân vân. Có thể dùng sữa ít béo, sữa chua rất tốt.

Các loại đậu đỗ, như đậu nành, đậu xanh, vân vân, nhưng cần nấu nhừ hoặc nghiền, hay làm thành đậu phụ. Nếu giá đỗ hoặc các loại rau mầm, có thể trộn dầu dấm, có độ chua dịu nhẹ.

Các thức ăn nhiều chất đường bột như gạo, bánh mỳ, bánh ngọt, ít bơ, trứng. Nhiều hoa quả và rau tươi để cung cấp chất xơ, vitamin và khoáng chất. Các loại rau quả như cà rốt, củ cải, dưa hấu, cần tây, thì là, vân vân, cũng rất tốt cho người bị sỏi mật.

sỏi mật

3. Các thức ăn hạn chế dùng:

Các loại thịt cá mỡ, thịt lợn mỡ có 37,3g lipid/100g,cá mỡ có 9,3g lipid / 100g.

Các loại phủ tạng động vật: bầu dục lợn: có 319mg cholesterol/100g, gan gà: có 345mg cholesterol/100g, gan lợn: có 301mg cholesterol/100g, gan vịt: có 515mg cholesterol/100g, óc lợn: có 2195mg cholesterol/100g, óc bò: có 3010mg/100g cholesterol/100g.

Các loại thực phẩm có nhiều canxi: như ốc, ốc  bươu, ốc  nhồi, ốc vặn, đều có trên 1300mg canxi/100g hoặc rạm: có tới 3520mg/100g, tôm đồng: có 1120mg/100g, tép gạo: có 910mg/100g.

Các loại chất kích thích: như rượu, chè, cà phê, vân vân.

Bác sĩ: Nguyễn Thục Anh.

Bình luận